السيد موسى الشبيري الزنجاني
4692
كتاب النكاح ( فارسى )
اجماع و شهرت نيز همين كتب مورد استناد قرار مىگيرد در مىيابيم كه از زمان علامه به بعد به طور مسلم قول به پانزده رضعه مشهور است هر چند قبل از علامه حلى چنين نيست ، قبل از ايشان نه نفر از فقهاء ( مؤلف فقه الرضا ، ابن ابى عقيل بنابر نقل علامه ، مفيد در مقنعه ، سيد مرتضى بنابر نقل ابن ادريس ، سلّار و أبو الصلاح حلبى و ابن زهره در غنيه و ابن حمزه در وسيله ) قايل به ده رضعه هستند ولى از زمان علامه به بعد قايلين به اعتبار ده مرتبه فقط علامه در مختلف و فخر المحققين در ايضاح و شهيد اول در لمعه و ابن فهد در المهذب البارع و كتاب ديگرش مقتصر ( خلاصه مهذب ) و مير داماد در رساله رضاعيه و سيد مجاهد در مناهل مىباشند . اما قايلين به اعتبار پانزده بار از عصر علامه به بعد بيش از سى نفر در چهل كتاب مىباشند كه بعضى از آنها عبارتند از : علامه در شش كتاب ديگرش ؛ ارشاد و تبصره و تلخيص و ظاهر قواعد و تحرير و همچنين در تذكره كه بر خلاف صاحب جواهر كه مىفرمايد : علامه پس از آن از اين قول در كتاب مختلف رجوع كرده ، ايشان تذكره را به چند سال پس از مختلف تمام كرده است « 1 » . علاوه بر علامه ، فاضل مقداد در تنقيح ، محقق ثانى كه خود سرآمد فقهاى درجه دوم است در جامع المقاصد ، شهيد ثانى در روضه و مسالك ، ظاهر كنز العرفان ، محقق اردبيلى در زبدة البيان ، صاحب مدارك در نهاية المرام ، سبزوارى در كفايه ، فيض در مفاتيح ، شيخ حر عاملى در وسايل و مجلسى اول در روضة المتقين ، ظاهر مرآة العقول و نيز كشف اللثام و حدايق و رياض همه قايل به اعتبار پانزده مرتبه شدهاند . از اين عده برخى همچون كنز العرفان علاوه بر اختيار اين قول آن را با تعبير « الاكثر منا » و يا همچون مسالك و كفايه با تعبير « اكثر المتاخرين » و يا همچون رياض و نافع « اشهر الروايتين من المتاخرين » آوردهاند كه معلوم است مراد صاحب رياض همانند
--> ( 1 ) - علامه در سال 708 از نوشتن مختلف فارغ شده در حالى كه اختتام تذكره مسلّم بعد از مختلف است و آن طور كه از سابق در ذهنم مانده در سال 718 بوده و كتاب نكاح هم از كتبى است كه در اواخر تذكره به نوشتن آن پرداخته است . لاجرم بخش نكاح تذكره به طور قطع بايد پس از اتمام مختلف نوشته شده باشد .